Hoe zit met de energie in onze wijk? Velen hebben al wel eens gehoord over de Warme Werkplaats. En de laatste tijd gonst het ook in onze wijk over Project ZERO. Waar de Warme Werkplaats zich vooral richt op het aardgasvrij maken van onze wijk, richt Project ZERO zich vooral op het zo optimaal mogelijk gebruik maken van het bestaande elektriciteitsnetwerk. René Jansen vertelt in het artikel wat Project ZERO voor onze wijk kan gaan beteken. Hij trad onlangs in dienst bij de Gemeente Arnhem als projectleider voor dit project.
René Jansen zet zich samen met bewoners in om er een succes van te maken
Het gebruik en de opwek van elektriciteit verandert. We krijgen steeds meer zonnepanelen, elektrische auto’s, warmtepompen en gaan elektrisch koken. Dat is mooi, en beter voor het klimaat, maar het betekent ook dat het elektriciteitsnet steeds zwaarder wordt belast. Ook in Elderveld speelt dit. Maar wat betekent dat eigenlijk voor de wijk? En belangrijker: kunnen we daar samen iets aan doen?
Mijn naam is René Jansen. Sinds juni ben ik werkzaam bij de gemeente Arnhem en projectleider van ZERO. Met de partners Connectr en Creatief Arnhem zet ik mij de komende tijd in om samen met bewoners dit bijzondere project in Elderveld tot een succes te maken.
Wat is Project ZERO?
Project ZERO is een project waarin we de komende jaren samen met bewoners onderzoeken hoe we in Elderveld slimmer met energie kunnen omgaan. Project ZERO draait om het bouwen van gemeenschappen rond energievraagstukken. We zijn gestart met een koffiekar in de wijk waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, en eindigen misschien wel met een energiecoöperatie waar we samen energie opwekken en verbruiken in de wijk.
Optimaal gebruik van het net
Officieel staat ZERO voor citiZen-centric Energy gRid Optimization. De titel is in het Engels omdat we samenwerken met een aantal andere steden in Europa en met de Europese Unie. De titel benadrukt dat we samen met u willen onderzoeken hoe we het elektriciteitsnet optimaal kunnen benutten. ZERO gaat over de manier waarop we energie gebruiken en over de keuzes die u alleen, maar ook samen kunt maken in en voor de wijk.
Aansluiten bij de wensen in de wijk
Het bijzondere aan ZERO is dat we niet vooraf bepalen wat de oplossing moet worden. Bewoners doen vanaf het begin mee en kunnen zelf invloed hebben op de energie van de toekomst. Daarom willen we graag weten wat u belangrijk vindt, of u vragen heeft over energie en welke ideeën u heeft. Want een oplossing die technisch prachtig werkt, maar niet aansluit bij de wensen in de wijk, gaat natuurlijk niet werken.
Waarom is dat nodig?
U heeft het woord netcongestie vast wel eens gehoord. Daarmee wordt bedoeld dat het elektriciteitsnet op bepaalde momenten niet genoeg ruimte heeft om alle vraag en aanbod van elektriciteit te verwerken. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer veel mensen tegelijk hun elektrische auto opladen of wanneer alle zonnepanelen op de daken in Elderveld tegelijk stroom leveren. Om dit probleem, netcongestie dus, op te lossen kan je het elektriciteitsnet uitbreiden. Maar dat kost veel tijd, heel veel geld en ruimte omdat er dan extra transformatorhuisjes in de wijk bijkomen.
Bestaande net slimmer gebruiken
Met project ZERO zijn we op zoek naar een andere mogelijkheid, en antwoord op de vraag: hoe kunnen we het bestaande net slimmer gebruiken? Dat is nodig omdat het uitbreiden van het elektriciteitsnet voor heel Nederland te lang duurt en te veel geld kost. Als we dus samen in Elderveld een antwoord op kunnen vinden op de vraag hoe het slimmer kan, dan lossen we een lastig vraagstuk op. En dan niet alleen voor Elderveld, want als het daar werkt kunnen we het ook toepassen in andere wijken van Arnhem. En ver daarbuiten.
Hoe ziet Project ZERO eruit?
Het Project ZERO loopt tot eind 2028. Dat lijkt lang, maar de vraag die we willen beantwoorden is niet eenvoudig. Daarom nemen we voldoende tijd om dit samen goed te doen. Zoals gezegd begint Project ZERO met gesprekken met wijkbewoners en de inventarisatie van wensen en behoeften. Energie als thema komt daarin terug, en we bespreken of we samen een oplossing kunnen bedenken voor netcongestie.
Bij Project ZERO zijn ook technische partners aangehaakt, die er zijn om de zaken die iedereen wil weten of leren over netcongestie uit te leggen, en mee te denken over (technische) mogelijkheden. Wat we bedenken gaan we uitproberen bij mensen die mee willen doen. Een eerste idee daarvoor is al ontstaan: een aantal bewoners gaat meedoen aan het meten van het energieverbruik in hun huis, zodat we daarmee kunnen zien wanneer pieken in verbruik of opwek optreden.
Hoe krijgen we dat samen voor elkaar?
En we hebben zelf ook een beeld bij waar we naartoe willen: we bouwen een digitale omgeving waarin we kunnen laten zien wat bepaalde keuzes in elektraverbruik betekenen voor Elderveld. Daarmee kunnen we laten zien wat er gebeurt als veel mensen tegelijk energie gebruiken. Met zo’n omgeving willen we analyseren wat het antwoord is op de vraag ‘Kan het net slimmer gebruikt worden?’. En als dat zo is, gaan we daar samen aan werken om dat voor elkaar te krijgen.
Slim energie delen?
Daarnaast onderzoeken we of bewoners in de toekomst op een slimme manier energie met elkaar willen delen. Bijvoorbeeld door samen een energiegemeenschap op te richten. Als dat een wens of mogelijkheid is, dan helpen we daarbij.
Bouwplaats Zonnestad
Bewoners aan het roer
Het belangrijkste aan ZERO is dat bewoners mee willen denken en meedoen. En dat wij (de partners binnen ZERO) faciliteren waar u behoefte aan heeft. We organiseren daarom al gesprekken en bijeenkomsten – misschien bent u al eens bij de koffiekar van Bakje Leut geweest, aan een Mini-straatfeest meegedaan of Bouwplaats Zonnestad bezocht – waar bewoners hun ideeën en zorgen kunnen delen. We willen samen verschillende toekomstscenario’s bekijken en bespreken wat belangrijk is voor Elderveld.
Vragen zijn welkom
U hoeft daarvoor geen verstand van elektriciteit of techniek te hebben. Juist uw ervaring als bewoner is waardevol. Misschien vraagt u zich af waarom het elektriciteitsnet eigenlijk een probleem is. Misschien heeft u zonnepanelen en bent u benieuwd wat er met uw opgewekte energie gebeurt. Of misschien denkt u juist: ik heb helemaal niets met energie, maar ik ben wel benieuwd wat dit voor mijn woning en mijn wijk betekent. Al die vragen zijn welkom.
Doe mee met Project ZERO!
Ik hoop dat Project ZERO een project wordt waar veel bewoners nieuwsgierig naar zijn en waar mensen graag aan mee willen doen. Heeft u vragen over ZERO? Neem dan contact met mij op.
Project ZERO
Projectleider René Jansen
E: rene.jansen@arnhem.nl
W: zero-energieinelderveld.nl
Tekst: René Jansen
Foto’s: Medea Huisman en Linda Klop
