Het Voedselbos Elderveld, achter de historische boerderij De Stoeterij, bestaat nu twee jaar. In die twee jaar heeft er in het voedselbos een aantal mooie ontwikkelingen plaats gevonden. Maar wat is nu precies een voedselbos? Hoe en wanneer gaan we daar de vruchten van plukken? Vanaf de omliggende voet- en fietspaden hebben we niet goed zicht op wat er allemaal gebeurt. Daarom laten we hier een van de initiatiefnemers aan het woord: Daan van der Linde.
Wat is een voedselbos?
Een voedselbos is een bos met veel eetbare bomen en struiken. Een voedselbos kan bestaan uit wel 7 lagen van eetbare gewassen: knollen in de grond, paddenstoelen, gewassen als aardbeien, klimplanten, bessenstruiken, lage notenbomen, fruitbomen en daarbovenuit hoge notenbomen, zoals walnoot. Deze eetbare producten zijn vooral in de zomer en het najaar te oogsten. Maar veel producten zijn ook te bewaren door ze in te maken. Daarmee kan je bijna het hele jaar wel iets eten.
Wat is er nu al te beleven?
Omdat de ontwikkeling van een voedselbos lang duurt is er nu na twee jaar nog weinig te eten. Maar er is al wel veel te zien en te beleven! Zo is er een padenstructuur aangelegd en zijn er waterpartijen gegraven. Er is een fijne zitplek gekomen binnen een soort hoefijzervormige plantenbak vol kruiden. Die bak is gemaakt van gewipte tegels uit Arnhem. Een ander experiment is de aanleg van een cirkelvormige No Dig-tuin met meerjarige planten als asperge, knoflook, aardbeien en bessen. (No Dig = zonder grondbewerking). Als straks de pergola klaar is komen er ook klimplanten bij zoals kiwi, druif en hop. Er wordt dus gewerkt aan het kweken van allerlei voedselplanten tot ook de fruitbomen vrucht gaan dragen.
Waarom is het nu een ruige boel?
Eén van de veel gehoorde opmerkingen van voorbijgangers is dat het een behoorlijk wilde boel is geworden in vergelijking met de strakke akkers van voorheen. Die wilde boel bestaat uit de opslag van elzen en wilgen en de opkomst van akkerkruiden als distel en brandnetel.
Als voedselbosboeren zijn we hier erg blij mee: de bodem laat zien wat een groeikracht de vette klei heeft. De opschietende elzen en wilgen zijn afkomstig van zaden van de moederbomen in de parkrand. Deze pioniersbomen geven ons bos een goede start door bladval, schaduw, doorworteling van de grond, waterhuishouding, stikstofbinding en luwte van de wind. Er vindt een echte omvorming plaats van akker naar bos!
Veel biodiversiteit te zien
De opslag van distels en brandnetels is het andere ‘wilde aspect’ dat eerder genoemd is. Maar wie beter kijkt, zal zien dat er tussen deze akkerkruiden veel andere plantensoorten staan en dat er erg veel insecten, spinnen, regenwormen en dus ook mollen zijn te vinden. Onze eigen monitoringsgroep houdt deze soorten bij op de website www.waarneming.nl.
Er is ook een groep bezig van IVN Natuureducatie om elk jaar precieze metingen te doen. We horen van andere voedselbossen uit de regio dat die distels en brandnetels horen bij het omwoelen van de grond en dat deze pionier planten na een aantal jaren verdwijnen voor andere soorten. Samen met de door ons gezaaide klaver, luzerne, mosterd en voederbieten is er een mooie doorworteling van de zware klei op gang gekomen, waarin straks de fruitbomen en bessen goed kunnen wortelen.
Amfibieën, waterplanten en libellen
Er is dus op natuurgebied al erg veel te zien. Maar we willen meer en daarom is er een nieuwe amfibieënpoel gegraven. Dat betekent dat er komend jaar volop kikkers, salamanders en libellen gaan komen en mooie oevers met waterplanten.
Gezellige ontmoetingsplaats
Maar een voedselbos is ook een sociale plek. We hebben nu zo’n 100 vrijwilligers op een lijst, waarvan er geregeld 20 actief zijn op vrijdag- en zaterdagochtend. Mensen komen naar ons toe met heel verschillende doelen: leren over gezond voedsel, even lekker buiten zijn, ont stressen, lekker koffiedrinken, iets bouwen, bezig zijn met groen, mensen ontmoeten.
Toekomstvisie
Waar werken we naartoe met het voedselbos? We hebben nu zo’n 200 bessenstruiken en 70 fruitbomen geplant. Dat moeten in totaal een paar honderd bomen worden. Die toekomstige fruitoogst vullen we straks aan met noten, aardbeien, aardperen en nog veel meer. Natuurbeleving is ook een soort product en daar mag iedereen het hele jaar van genieten. Tenslotte is het bos straks ook een verkoelende plek in de buurt in hete zomers en een spons voor regenwater.
Experimenteerruimte voor educatie en voedsel
Omdat er zoveel te leren is als je bezig bent midden in een wijk, willen we van ons voedselbos een ‘experimenteerruimte’ maken voor nieuwe teeltmethoden, voedselverwerking en -bereiding, natuurontwikkeling, klimaatvraagstukken en educatie. Ons voedselbos ligt namelijk dicht bij basisscholen en Produs Praktijkonderwijs. We willen iedereen uitnodigen om te komen kijken, proeven, proberen en genieten van een groen stukje land waar veel te beleven is. En zoals al gezegd: op vrijdag- en zaterdagochtend zijn we met elkaar aan het werk. Kom gerust langs om te zien wat we doen, we vertellen je graag meer! Je kan ook een rondleiding aanvragen via ons e-mailadres.
Samenwerkingspartners
Naast het voedselbos is er op de akker ook een aantal partnerorganisaties bezig: Natuurcentrum Arnhem met schoolmoestuinen, GraanGeluk met een graanakker, een Botanische eettuin en een natuurstrook met akkerbloemen voor vogels, vlinders en andere insecten.
Kom je eens kijken? Of meedoen?
Heb je nu zin gekregen om eens een kijkje te komen nemen? Iedere vrijdag en zaterdag kun je ‘s morgens ons bezoeken. Ook nieuwe vrijwilligers zijn welkom. En heb je geen groene vingers maar vind je het voedselbos wel een sympathiek initiatief dan kun je wellicht ondersteuning bieden bij het boekhouden, de promotie (website en Facebook) en fondsenwerving.
Neem dan contact met ons op via onderstaand e-mailadres.
Voedselbos Elderveld
Toegang: iedere vrijdag en zaterdag van 9.30 – 12.30 uur
Daan van der Linde, bestuurslid en vrijwilligerscoördinator
E: info@voedselbos-elderveld.nl
W: www.voedselbos-elderveld.nl
